|
|
اسم الکتاب: تنبيه بدنى كودكان
المؤلف: حسينى خواه، سيدجواد
الجزء: ۱
الصفحة: ۷۹
نشده، و از قرائن فهميده مىشود كه مراد تعزير است؛ اين احاديث هم به ضرب اشاره دارند و هم به غير آن؛ مثلًا: سماعه مىگويد: از امام صادق (ع) سؤال كردم: شهودى كه به باطل و دروغ شهادت دادهاند، به چه كيفرى عقوبت مىشوند؟ فرمود: «بايد تازيانه بخورند؛ حدّى كه وقت و اندازهى آن به دست امام است؛ و علاوه بر ضرب، بايد آنها را در ميان مردم بگردانند تا شناخته شوند.» [1] از مجموع اين روايات، مىتوان استفاده كرد: اولًا، تعزير با عقوبت (مجازات)، تعذيب و تأديب مترادف است؛ ثانياً، از روايات دستهى چهارم دانسته مىشود كه مجازاتِ شخص، منحصر در ضرب نيست، بلكه عام بوده و ديگر عقوبات، مانند: حبس، معرّفى مجرم به جامعه و ... را شامل مىشود؛ و ثالثاً، داراى مراتب مختلفِ سبك، متوسط و شديد است. اما در اصطلاح فقهاى شيعه، از نظر بيشتر فقيهان، تعزير عقوبتى است كه شارع اندازهى معيّنى براى آن تعيين نكرده است. ابوالصلاح حلبى [2] و ابن ادريس [3] مىگويند: «تعزير همان تأديب است كه به فرمان خداوند متعال بر مجرم اعمال مىشود تا سبب شود او و ديگران از انجام گناه خوددارى كنند.» [4] مرحوم شهيد ثانى [5] و صاحب جواهر [6] نيز در تعريف تعزير آوردهاند: «تمام گناهانى كه مجازاتهاى معين دارند، حدّ ناميده مىشوند؛ و گناهانى كه چنين نيستند و مجازاتشان تعيين نشده، تعزير نام دارند.» [7] تعداد ديگرى از فقها نيز در بيان مفهوم و تعريف تعزير، نظير آنچه بيان شد را
[1]. همان، باب 11 از ابواب بقية الحدود، ص 585، ح 2؛ «عن سماعه، قال: قال: شهود الزور يجلدون حداً ليس له وقت، وذلك إلى الامام، ويطاف بهم حتى يعرفوا فلا يعودوا ...». [2]. الكافى، ص 416. [3]. السرائر، ج 3، ص 535. [4]. والتعزير تأديب تعبّداً لله سبحانه به لردع المعزّر و غيره من المكلّفين. [5]. مسالك الافهام، ج 14، ص 326. [6]. جواهر الكلام، ج 41، ص 255. [7]. كلّ ما له عقوبة مقدّره يسمّى حدّاً وما ليس كذلك يسمّى تعزيراً. |
|