مشخصات کتاب فهرست کتاب
«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
اسم الکتاب: تنبيه بدنى كودكان    المؤلف: حسينى خواه، سيدجواد    الجزء: ۱    الصفحة: ۷۹   

نشده، و از قرائن فهميده مى‌شود كه مراد تعزير است؛ اين احاديث هم به ضرب اشاره دارند و هم به غير آن؛ مثلًا: سماعه مى‌گويد:

از امام صادق (ع) سؤال كردم: شهودى كه به باطل و دروغ شهادت داده‌اند، به چه كيفرى عقوبت مى‌شوند؟ فرمود: «بايد تازيانه بخورند؛ حدّى كه وقت و اندازه‌ى آن به دست امام است؛ و علاوه بر ضرب، بايد آن‌ها را در ميان مردم بگردانند تا شناخته شوند.» [1] از مجموع اين روايات، مى‌توان استفاده كرد: اولًا، تعزير با عقوبت (مجازات)، تعذيب و تأديب مترادف است؛ ثانياً، از روايات دسته‌ى چهارم دانسته مى‌شود كه مجازاتِ شخص، منحصر در ضرب نيست، بلكه عام بوده و ديگر عقوبات، مانند: حبس، معرّفى مجرم به جامعه و ... را شامل مى‌شود؛ و ثالثاً، داراى مراتب مختلفِ سبك، متوسط و شديد است.

اما در اصطلاح فقهاى شيعه، از نظر بيش‌تر فقيهان، تعزير عقوبتى است كه شارع اندازه‌ى معيّنى براى آن تعيين نكرده است. ابوالصلاح حلبى‌ [2] و ابن ادريس‌ [3] مى‌گويند:

«تعزير همان تأديب است كه به فرمان خداوند متعال بر مجرم اعمال مى‌شود تا سبب شود او و ديگران از انجام گناه خوددارى كنند.» [4] مرحوم شهيد ثانى‌ [5] و صاحب جواهر [6] نيز در تعريف تعزير آورده‌اند:

«تمام گناهانى كه مجازات‌هاى معين دارند، حدّ ناميده مى‌شوند؛ و گناهانى كه چنين نيستند و مجازاتشان تعيين نشده، تعزير نام دارند.» [7] تعداد ديگرى از فقها نيز در بيان مفهوم و تعريف تعزير، نظير آن‌چه بيان شد را


[1]. همان، باب 11 از ابواب بقية الحدود، ص 585، ح 2؛ «عن سماعه، قال: قال: شهود الزور يجلدون حداً ليس له وقت، وذلك إلى الامام، ويطاف بهم حتى يعرفوا فلا يعودوا ...».

[2]. الكافى، ص 416.

[3]. السرائر، ج 3، ص 535.

[4]. والتعزير تأديب تعبّداً لله سبحانه به لردع المعزّر و غيره من المكلّفين.

[5]. مسالك الافهام، ج 14، ص 326.

[6]. جواهر الكلام، ج 41، ص 255.

[7]. كلّ ما له عقوبة مقدّره يسمّى حدّاً وما ليس كذلك يسمّى تعزيراً.


«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
مشخصات کتاب فهرست کتاب