مشخصات کتاب فهرست کتاب
«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
اسم الکتاب: خطوط اقتصاد اسلامى    المؤلف: مكارم شيرازى، ناصر    الجزء: ۱    الصفحة: ۷۸   

آنها مى‌گويند اصولًا اين بازرا به ملك شخص در نمى‌آيد و متعلّق به جامعه است و اساساً كسى را مالك دسترنج خود نمى‌شناسند.

ولى آنها كه به مالكيّت شخصى اعتقاد دارند و مالكيّت شخصى را بر ابزار توليد (در صورتى كه محصول كارش باشد) نفى نمى‌كنند تعلّق بهره و سهمى از محصول را به ابزار قبول دارند، امامى مى‌گويند مالك ابزار تنها حق دارد قيمت استهلاك‌ آن را بگيرد نه بيشتر.

و به تعبير ديگر ابزار توليد تنها حق ماندن‌ را دارد نه حقّ افزايش.

ولى حق اين است كه هيچ مانعى ندارد سهم عادلانه‌اى‌ كه منتهى بضرر و زيان كارگر نشود براى ابزرا قائل شويم، و اين موضوع يك عامل مؤثر در حركت و رشد اقتصادى‌ و توسعه و افزايش درآمد است و نيز عامل مؤثرى براى‌ «صرفه جوئى» در مصرف.

***

اكنون به دلائل طرفين بايد توجّه كرد و سپس نظر اسلام را در اين زمينه بررسى مى‌كنيم:

دلائل گروه اول: مجموعه دلائلى كه از سخنان آنها گردآورى كرده‌ايم به شرح زير است:

1- قبول سود براى ابزار توليد موجب پيدايش جامعه سرمايه دارى و استثمار و بهره كشى از كارگر مى‌شود.

«سرمايه در آغاز حاصل استعمار و سلطه بر منابع طبيعى و يا استثمار دهقانان بود و اينك تنها محصول ربودن ارزش‌هاى اضافى توليد بوسيله توليد كنندگان است». [1]

و به تعبير ديگر «وسائل كار چيزى جز محصول تركيب مواد خام وسيله كار انسانى نيست، تفاوت آن با كالاى مصرفى اين است كه دوام بيشترى دارد». [2]

2- پرداختن بهره‌اى از كليّه درآمد كار براى ابزار كار يك نوع رباخوارى است زيرا ربا به مفهوم واقعى كلمه اين است كه انسان در گوشه‌اى بنشيند و سود سرمايه‌اش را بگيرد خواه به شكل ربا دادن باشد و يا گذاردن ابزار توليد در دست ديگرى به همين دليل مى‌بينيم قرآن مجيد در مخالفت با ربا مى‌گويد ...

فلكم رؤس اموالكم‌: (تنها حق داريد سرمايه خود را بگيريد نه بيشتر)!

«تحريم ربا بمعنى بنيانى، استثمار و رابطه سرمايه دارى است، زيرا اساس روابط سرمايه دارى بر اين است كه سرمايه سهمى از ارزش توليد شده دارد و قرض و يا سرمايه گذارى ماهيّت اين رابطه غلط را تصحيح نمى‌كند».


[1]. كتاب مالكيّت كار و سرمايه، ص 275- 271.

[2]. همان مدرك.


«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
مشخصات کتاب فهرست کتاب