طلوع آن 12 ساعت است , و هم روز يعنى از طلوع آفتاب تا غروب آن 12 ساعت . در گذشته ايران رسم اين بود كه جعبه ساعت را غروب كوك مى كردند , و هنوز هم در بعضى از خطه هاى ايران بر همين رسم ديرين باقى اند . پس بنابر ساعت غروب كودك هر گاه در اول فروردين دو عقربه ساعت شمار و دقيقه شمار جعبه ساعت به سر دسته يعنى اول 12 برسند هنگام فرو شدن خورشيد از دائره افق است كه اول شب است , و پس از آن چون دوباره به سر دسته برسند هنگام بر آمدن خورشيد از دائره افق است كه اول روز است , اين مبدء و معيار ساعت غروب كوك است . و در اول ميزان هم كه شمس به نقطه اعتدال مى رسد , باز شب و روز باهم برابر مى شوند , و به رسيدن هر دو عقربه ياد شده به همان وزان اول شب يا اول روز خواهد بود . در درس 25 شب و روز شرعى و هيوى و عرفى گفته آمد . و چون شمس در غير هر يك از نقطه اعتدال بود , در درس 25 شب و روز شرعى و هيوى و عرفى گفته آمد . و چون شمس در غير هر يك از نقطه اعتدال بود , در آفاق شمالى كه در شش برج شمالى يعنى از حمل تا آخر سنبله بوده باشد و بعبارت اخرى ميل شمس نيز شمالى بوده باشد روزها دراز و شبها كوتاهند كه آن بيش از 12 ساعت , و اين كم از آنست , و در شش برج ديگر كه ميل شمس جنوبى است بالعكس . قوله سبحانه( : يولج الليل فى النهار و يولج النهار فى الليل ) ( الحديد 7 ) ولوج , دخول است كه مقابل خروج است . قوله تعالى( : يعلم ما يلج فى الارض و ما يخرج منها ) ( الحديد 5 ) . وايلاج , ادخال است . يعنى شب را داخل در روز مى كند , بدين معنى كه پاره اى از زمان و اجزاى شب را بر روز مى افزايد كه روز دراز مى شود , و روز را داخل در شب مى كند كه پاره اى از زمان و اجزاى روز را بر شب مى افزايد و شب دراز مى شود , اين قسم نسبت به معظم آفاق مسكونه است . اما در آفاقى كه ذات ظل دائرند كه مدار يومى شمس نسبت بدانها ابدى الظهور مى گردد , چنانكه در درس 34 , و چند درس پيش و پس آن روشن شده است , تمام شب را در روز داخل مى كند يعنى بر آن افزوده مى گرداند , و در آفاقى كه مدار يومى شمس ابدى الخفاء مى گردد بالعكس , و كريمه نام برده مر هر دو قسم را شامل است .

امين الاسلام طبرسى در تفسير شريف مجمع البيان در بيان كريمه