|
|
اسم الکتاب: دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - جلد ۱
المؤلف: حسن زاده آملي، حسن
الجزء: ۱
الصفحة: ۲۵۹
آن دو وقت به حسب اختلاف آفاق نسبت به بلاد متفاوت است چه اگر آفاق در طول با مكه مساوى باشند اعنى در تحت يك دائره نصف النهار باشند , در اول ظهر حقيقى آنها در آن دو وقت رو به سوى آفتاب بوده باشند رو به سوى قبله خواهند بود , خواه شمالى مكه باشند و خواه جنوبى آن , و خواه عرض بلد شمالى باشد و خواه جنوبى . و اگر آفاق در طول مساوى با طول مكه نباشد يعنى در تحت يك دائره نصف النهار واقع نبوده باشند , لاجرم يا شرقى مكه اند و يا غربى آن , خواه عرض بلد شمالى باشد و خواه جنوبى , و خواه عرض آن مساوى مكه باشد و خواه نباشد . پس اگر بلاد در جهت شرقى مكه باشند آفتاب در بعد از ظهر آنها به سمت راس مكه مى رسد , و اگر در جهت غربى مكه باشند آفتاب در قبل از ظهر آنها به سمت راس مكه مى رسد . مثلا چنان كه در درس چهل و سوم دانسته شده است طول مكه از گرنويج 50 39 شرقى است , و طول قم از گرنويج 55 50 شرقى است پس قم در جهت شرقى مكه واقع است , پس آفتاب بعد از رسيدن به دائره نصف النهار قم اعنى بعد از ظهر حقيقى آن , به دائره نصف النهار مكه مى رسد كه ظهر مكه بعد از ظهر قم خواهد بود . و چون تفاوت بين طولين مكه و قم يازده درجه و پنج دقيقه است . ( 5 11 50 39 55 50 ) , و در همان درس ياد شده دانسته ايم كه هر پانزده درجه فلكى يك ساعت زمانى است , و هر درجه فلكى چهار دقيقه زمانى است ( 20 4 ضربدر 5 و 44 4 ضربدر 11 ) پس بعد از چهل و چهار دقيقه و بيست ثانيه زمانى بعد ظهر حقيقى قم در هر يك از دو روز نام برده آفتاب به سمت راس مكه خواهد بود , و هر كس در قم در آن دو روز در آن وقت يعنى 44 دقيقه و 20 ثانيه بعد از ظهر به سمت شمس باشد به سمت قبله خواهد بود , و يا اگر شاخصى در زمين مستوى نصف كند , خط منتصف امتداد طولى ظل شاخص خط سمت قبله مى باشد ولى به صوب آفتاب . و مانند قم اين چند شهر زير به دقائق زمانى بعد از ظهر آنها خورشيد در دو روز ياد |
|