|
|
اسم الکتاب: دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - جلد ۱
المؤلف: حسن زاده آملي، حسن
الجزء: ۱
الصفحة: ۲۶۱
تنبيه : در آغاز درس 45 در طول بلاد خوانده ايم كه به حسب اصطلاح بلادى كه در جانب غرب مبدا طول واقع اند طول آنها را طول مثبت مى نامند , و بلادى كه در جانب شرق مبدأ طول واقع اند طول آنها را طول منفى مى نامند . حال غرض ما در اين تنبيه اين است كه هر گاه طول بلد مثبت باشد , بايد طول بلد را با طول مكه مكرمه جمع كرد و حاصل را تبديل به زمان نمود . و لامحاله در اين صورت مكه مكرمه شرقى بلد مفروض است و شمس در آن دو روز مذكور پيش از رسيدن به نصف نهار بلد به نصف نهار مكه مى رسد و به مقدار زمانى كه تحصيل شده است كسى در آن بلد قبل از رسيدن شمس به نصف النهار آن بلد مواجه شمس باشد بسمت قبله خواهد بود , و يا خط منتصف امتداد طولى ظل شاخص , خط سمت قبله بصوب شمس خواهد بود . مثلا طنجه از بلاد مراكش طول آن 5 48 5 مثبت است يعنى در جهت غرب جرينوش قرار دارد كه گوييم طول آن غربى است پس صورت عمل براى تحصيل زمان بين نصف نهار مكه و طنجه چنين خواهد بود : جمع طولين 5 38 45 5 48 5 بعلاوه 50 39 ( 1 ) ساعات 3 15 : 45 ( 2 ) دقائق 2 60 : 152 4 ضربدر 38 ( 3 ) ثوانى 32 ثوالث 20 4 ضربدر 5 ( 4 ) پس نتيجه شده است 20 لثه 32 نيه 2 قه 3 عت , و لكن كسر ثوانى و ثوالث زمانى اسقاط مى شود كه در عمل معتنى به نيست پس سه ساعت و دو دقيقه قبل از ظهر حقيقى طنجه خورشيد در آن دو روز به نصف النهار مكه مى رسد . تبصره : بلادى كه با مكه در تحت يك دائره نصف النهار واقع شده اند , در هر روز كه مركز جرم شمس با دائره نصف النهار موافات كرده است مواجه قرص شمس بوده باشند بر خط سمت قبله اند و حكم مذكور در آن بلاد اختصاص به دو روز مزبور ندارد , پس آنگاه چنان كه در تنبيه نخستين گفته ايم اگر بلاد در شمال |
|