|
|
اسم الکتاب: معيار العقول
المؤلف: ابن سينا
الجزء: ۱
الصفحة: ۴۰
مثالش چون خواهيم كه بدين آلت سنگى را از بسيط [1] كوه جدا كنيم بعد از آنكه پيرامنش جدا كرده باشيم سر ب ر را از اسفين در وى جاى كنيم كه خط ب ر بسنگ رسد و مطرقه بر سر ا ج د ه متواتر [2] زنيم سنگ را بشكافد و از بسيط كوه جدا كند [3] و هر چند كه رأسش [4] تيزتر بود فعلش قويتر بود و قوّت اين زياده [5] از همه قوّتهاست كه شرح داده آمد ليكن [6] كمّيت قوّتش در نشايد يافتن از بهر آنكه فعل وى [7] بعد از قبول ضربست چون قوّت تير كه فعل وى بعد از قبول زه كمان است، و چون سنگ فلاخن كه فعل وى بعد از قبول قوّت [8] بازوى اندازنده اوست [9] و قوّت لولب نزديكست بقوّت اين [10]
[1] سنگى از بسيط: ص. [2] ص (متواتر) ندارد. [3] گردد: خ. [4] برّانش: خ تحريفست. [5] زيادتر: خ. [6] امّا: ص. [7] فعلش: خ. [8] خ (قوت) ندارد. [9] خلاصه مقصود اين است كه قوّت اسفين محدود بحدّى معيّن نيست بلكه مانند قوّت تير كمان و سنگ فلاخن بسته بمقدار نيروى عامل باشد. [10] يعنى قوت اسفين. |
|