كوفه در ميان گروهى از ياران مسلم بن عقيل پراكنده مى‌شد، كه قرآن را به خوبى نمى‌شناختند، و براساس ارزشهاى مكتبى تربيت نشده بودند.

اين چنين بود كه مردم از اطرف مسلم پراكنده شدند، به گونه‌اى كه زن بسوى پسر و يا برادرش مى‌شتافت و به او اخطار مى‌كرد كه بگريز زيرا مردم شما را خواهند كشت و يا اينكه مردى با فرزند و يا برادرش روبرو مى‌شد و مى‌گفت فردا مردم شام خواهند رسيد بگريز، تو را با جنگ و شر چه كار؟

در تاريخ فراز و نشيبهاى خطرناكى وجود دارد، و نقش انسان و ميزان آگاهى وى به مسؤوليتى كه بر دوش دارد، و همچنين ميزان پايبندى او به ارزشهاست كه موضعگيرى وى را به سود ارزشها و يا به نفع زورگويان رقم مى‌زند. مثلًا اگر پايدارى مسلمانان در جنگ بدر در مقابل ارتش شرك و مقاومت آنان در راه دين نبود، پيروز نمى‌شدند.

ولى اهل كوفه آن روز در طوفان جنگ تبليغاتى رژيم حاكم و وسوسه‌هاى زياد مدعيان دين و ارباب منافع قرار گرفتند و درك نمى‌كردند كه خيانت آنان به حق در آن لحظات حساس اثر نامطلوب و منفى در مسير تاريخ خواهد گذاشت، در آن برهه تاريخى حكومت بنى‌اميه متزلزل بود و در شام نابغه‌اى براى معاويه وجود نداشت تا بتواند مردم را گرد او جمع كند، و بصره همانند حجاز و ديگر مناطق در آستانه قيام بود، ولى تبليغات‌