|
|
اسم الکتاب: دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - جلد ۱
المؤلف: حسن زاده آملي، حسن
الجزء: ۱
الصفحة: ۴۵۲
شده : 4 30 : 134 30 بعلاوه 104 13 ضربدر 8 و يا 4 30 : 147 30 بعلاوه 117 13 ضربدر 9 و اين دو بيت هم قريب بهمين مفاد است كه : هر روز زماه سيزده تعيين كن *** پس بيست و ششى زجاى مه تخمين كن هر برجى راز موضع خورسى گير *** ميدان درجات مه مرا تحسين كن مثلا در تاريخ فوق : 4 30 : 143 26 بعلاوه 117 13 ضربدر 9 و علت اختيار اعداد نامبرده در ابيات ياد شده , در بعد دانسته مى شود . مانند بتقريب و تخمين بودن دستور ياد شده در تعيين برج قمر و درج آن , اين بيت خواجه طوسى در بيان مقدار ساعات و دقائق طلوع بروج دوازده گانه است كه ناظر به آفاق معظم معموره است : طلوع برج و ساعاتش مفصل گويم و مجمل *** صبا اك , اى ال , بط ب , حج بك , دزيك , هو بل ( صيا اك ) ص اشاره به صفر است كه رقم برج حمل است يعنى . و يا اشاره به برج حوت است چنانكه در درس 15 گفته شده است . و ا ك اشاره بساعت و دقائق است , يعنى مقدار ساعت طلوع برج حمل و حوت يكساعت و بيست دقيقه است . و حروف ديگر بر اين قياس است يعنى : اى كه ثور و دلو است , مقدار ساعت طلوع آنها ال است كه يكساعت و نيم است . و بط ب يعنى جوزا و جدى , دو ساعت . و جح بك يعنى سرطان و قوس , دو ساعت و بيست دقيقه . و دزبك يعنى اسد و عقرب , دو ساعت و بيست دقيقه . و هويل يعنى سنبله و ميزان , دو ساعت و نيم . ازمان ياد شده تقديرى تقريبى است كه نسبت به آفاق تفاوت مى يابد . و چون ساعات و دقائق مذكور جمع شود حاصل 12 ساعت تمام خواهد بود , و چون هر رقم براى دو برج است حاصل 24 ساعت است كه ساعات مستوى يك شبانه روز است . |
|