مشخصات کتاب فهرست کتاب
«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
اسم الکتاب: مديريت و فرماندهى در اسلام    المؤلف: مكارم شيرازى، ناصر    الجزء: ۱    الصفحة: ۹۱   

از يك سو دشمن به گمان اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم كشته شده آماده شد «احد» را به قصد مكّه ترك گويد، و گرنه قشون فاتح قريش كه شديدترين كينه و دشمنى را نسبت به اسلام و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم داشتند و به اين قصد هم آمده بودند كه از او انتقام بگيرند، بدون كشتن آن حضرت، احد را ترك نمى‌كردند؛ و عجب اين كه نيروى چند هزار نفرى قريش، حتّى نخواست پس از پيروزى در ميدان جنگ يك شب را به صبح برساند و تحقيق بيشترى كند، هماندم راه مكّه را پيش گرفت و حركت كرد! [1]

از سوى ديگر، خبر كشته شدن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سبب شد كه به دستور آن حضرت صلى الله عليه و آله و سلم عدّه‌اى از مسلمانان او را با اين كه سخت مجروح بود بالاى كوه بردند تا به مسلمانان نشان دهند كه حضرت زنده است، واين سبب شد كه فراريان بازگشتند و دور پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم جمع شدند (و اين گام ديگرى بود).

گرچه شكست در اينجا مهار شد ولى مسلمانان خسارات مالى و جانى فراوانى را متحمّل شدند؛ هفتاد تن از آنها در ميدان جنگ كشته شدند [2] و عدّه زيادى مجروح گشتند.

امّا چنانكه خواهيم ديد از اين شكست آنچنان درس بزرگى آموختند كه ضامن پيروزى آنها در ميدانهاى آينده شد و نتيجه بسيار مثبتى به بار آورد كه در نوع خود بى‌نظير بود.

آرى شك نيست كه آنچه در جنگ احد پيش آمد، براى درهم كوبيدن هر سپاهى در


[1]- سيره ابن هشام، ج 3، ص 82.

[2]- ابن اسحاق شهداى احد را 65 نفر شمرده است (سيرة النّبى، ج 3، ص 75-/ 80)- ابن هشام پنج نفر ديگر را به عنوان استدراك به آن افزوده است؛ ابن قتيبه دينورى مى‌گويد روز احد چهار نفر از مهاجران و 70 نفر از انصار به شهادت رسيدند- ابن ابى الحديد از واقدى نقل كرده است تنها از انصار 71 نفر به شهادت رسيدند و چهار نفر از قريش و شش نفر هم از ديگران، جمعاً مى‌گويد 81 تن بوده‌اند (طبقات، ج 2، ص 42 و 43- شرح نهج البلاغه، ج 3، ص 400).


«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
مشخصات کتاب فهرست کتاب