|
اسم الکتاب: مساله ربا
المؤلف: مطهری، مرتضی
الجزء: ۱
الصفحة: ۳۳۴
باشد که در صورت عدم اجرای این فرمان ، خسارت خیلی شدیدی به خود او وارد میشود یا حد اکثر خودش را میکشند ، آیا این مجوز میشود برای شخص مکره که اقدام به قتل یک بیگناه بکند ؟ و آیا به حکم اکراه و اجبار شدیدی که پشت سرش هست که حداکثر به قتل او منجر میشود ، این اجازه را به او میدهند ؟ میگویند : نه ، لا اکراه فی الدماء . در مورد دماء اکراه نیست . اگر این عذر پذیرفته بود ، پس باید لشکریان یزید و معاویه که یک عده شان واقعا هم همینطور بودهاند و تهدید میشدهاند معذور باشند . آنها را تهدید میکردند که اگر نکنید ، خانهتان را خراب میکنیم و حقوقتان را قطع میکنیم و میکشیمتان و از این حرفها . نه ، لا اکراه فی الدماء . در مورد دماء اکراه نیست . خسارت در اموال اما در مورد اموال ، اگر من تهدید بشوم به اینکه فلان ضرر مالی را باید به شخصی بزنی ، در اینجا مسئله تفصیل دارد . یکوقت است که انسان به اشد از آن خسارتی که باید بزند تهدید میشود ، مثلا میگویند این کار را باید بکنی و الا خودت را میکشیم . اینجا هیچ مانعی ندارد که این کار را بکند و او هم ضامن نیست بلکه آن فرمان دهنده ضامن است . یعنی خسارت را باید فرمان دهنده بپردازد نه فرمانبردار . اما یکوقت است که ضرر تهدید به اندازه خسارت نیست . آنوقت باید دید مساوی آنست یا کمتر از آن . غالبا میگویند : همین قدر که در مورد امور مالی اکراه صدق کند ، انسان مکره معذور است و مکره ( اکراه کننده ) ضامن است . این در مورد فعل تسبیبی که واسطه فعل ، شخص مکره باشد .
|