|
اسم الکتاب: نظری به نظام اقتصادی اسلام
المؤلف: مطهری، مرتضی
الجزء: ۱
الصفحة: ۳۱
اجتماعی ، امور قراردادی است . در روابط اجتماعی مفاهیمی از قبیل ریاست و مرئوسیت و زوجیت و وجوب اطاعت و غیره ، به میان میآید ، و در روابط خاص اقتصادی مفاهیمی از قبیل مالکیت و مملوکیت و حق و مبادله و غیره ، به میان میآید ، یعنی همین که اشتراک مساعی و تقسیم کار ضرورت پیدا کرد ، یک سلسله اعتبارات و مفاهیم اعتباری و قانونی ضرورت پیدا میکند . آن سلسله از مفاهیم اعتباری که مربوط است به تولید و تقسیم و توزیع ثروت و وسائل معاش ، روابط اقتصادی نامیده میشود . تولید انسان با اکثر حیوانات این تفاوت را دارد که غالب حیوانات معاش خود را از طبیعت به صورت آمادهای دریافت میکنند و خود قادر به تولید آنها نیستند ، یعنی لزومی ندارد که مقداری کار روی مواد طبیعی انجام دهند تا آماده شود ، و هم قادر به انجام چنین کارهایی نیستند ، ولی انسان از طرفی ملزم است به این که غالب وسائل معاش خود را با کار آماده کند ، و هم استعداد چنین کارهایی در او هست . بلکه میتوان گفت در متن خلقت بین این احتیاج و این قدرت ارتباط برقرار است . البته بعضی حیوانات نیز هستند که وسائل معاش خود را با کار آماده میکنند و مولد به شمار میآیند ، مانند زنبور عسل و بعضی مورچگان که هم زراعت دارند و هم دامداری . و چون تولید نیز معمولا انفرادی نیست ، اشتراکی و تعاونی است ، قهرا رجوع شود به کتاب راز آفرینش انسان ، تألیف موریس کریسون ، ترجمه محمد سعیدی .
|