|
|
اسم الکتاب: نظری به نظام اقتصادی اسلام
المؤلف: مطهری، مرتضی
الجزء: ۱
الصفحة: ۳۴
ناخواه یک سلسله مقررات جدیدی را ایجاب میکند . ولی مطلب اساسی این است که آیا مقررات اقتصادی ، یعنی روابط اعتباری اقتصاد ، مبنائی جز وسائل تولید ندارد ؟ یا آن که این مقررات که یک سلسله مقررات اجتماعی به معنی اخص است ، ناشی از یک سلسله حقوق طبیعی است مستقل از ابزار تولید ؟ اختلاف نظر اساسی ما با مارکسیستها در این قسمت است . مبادله یکی از مسائل مربوط به اقتصاد ، مبادله است . مبادله ، فرع بر مالکیت فردی است [1] . اقتصاد مبادلهای ، یعنی اقتصاد مبنی بر مالکیت فردی .مبادله گاهی به صورت مبادله کالا به کالا است که در اجتماعات اولیه وجود داشته ، و گاهی با میانجیگری پول است که مسلما در اثر رشد و توسعه اقتصاد چارهای نبوده از این که واسطهای برای مبادلات پیدا شود . مسلما تا وقتی که زندگی اجتماعی بشر در حدود زندگی خانوادگی بوده ، نه بیشتر ، مبادله وجود نداشته است . زندگی خانوادگی تبدیل شده به زندگی قبیله ای . آیا در زندگی قبیلهای نیز مالکیت فردی و مبادله وجود نداشته است آن طور که سوسیالیستها مدعی هستند ؟ و یا بشر به صرف این که پا از زندگی خانوادگی به زندگی اجتماعی گذاشت ، پای مالکیت فردی و مبادله به میان آمد ؟ مطلبی است که بعدها باید درباره آن بحث کنیم . [1] در مالکیت اشتراکی هم مبادله هست اما میان اجتماعها نه میان افراد . |
|