مشخصات کتاب
«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
اسم الکتاب: نظری به نظام اقتصادی اسلام    المؤلف: مطهری، مرتضی    الجزء: ۱    الصفحة: ۳۴   

ناخواه یک سلسله مقررات جدیدی را ایجاب می‌کند . ولی مطلب اساسی این‌ است که آیا مقررات اقتصادی ، یعنی روابط اعتباری اقتصاد ، مبنائی جز وسائل تولید ندارد ؟ یا آن که این مقررات که یک سلسله مقررات اجتماعی‌ به معنی اخص است ، ناشی از یک سلسله حقوق طبیعی است مستقل از ابزار تولید ؟ اختلاف نظر اساسی ما با مارکسیستها در این قسمت است .

مبادله

یکی از مسائل مربوط به اقتصاد ، مبادله است . مبادله ، فرع بر مالکیت‌ فردی است [1] . اقتصاد مبادله‌ای ، یعنی اقتصاد مبنی بر مالکیت فردی .
مبادله گاهی به صورت مبادله کالا به کالا است که در اجتماعات اولیه وجود داشته ، و گاهی با میانجی‌گری پول است که مسلما در اثر رشد و توسعه‌ اقتصاد چاره‌ای نبوده از این که واسطه‌ای برای مبادلات پیدا شود . مسلما تا وقتی که زندگی اجتماعی بشر در حدود زندگی خانوادگی بوده ، نه بیشتر ، مبادله وجود نداشته است . زندگی خانوادگی تبدیل شده به زندگی قبیله ای .
آیا در زندگی قبیله‌ای نیز مالکیت فردی و مبادله وجود نداشته است آن طور که سوسیالیستها مدعی هستند ؟ و یا بشر به صرف این که پا از زندگی‌ خانوادگی به زندگی اجتماعی گذاشت ، پای مالکیت فردی و مبادله به میان‌ آمد ؟ مطلبی است که بعدها باید درباره آن بحث کنیم .


[1] در مالکیت اشتراکی هم مبادله هست اما میان اجتماعها نه میان‌ افراد .


«« اولین صفحه    « صفحه قبل       صفحه بعدی »    آخرین صفحه»»
مشخصات کتاب