|
|
اسم الکتاب: نظری به نظام اقتصادی اسلام
المؤلف: مطهری، مرتضی
الجزء: ۱
الصفحة: ۳۷
علم اقتصاد مطابق آنچه قبلا گفتیم ، ما دو نوع روابط اقتصادی داریم : روابط طبیعی و روابط اعتباری و قراردادی . از لحاظ روابط طبیعی ، علم اقتصاد ، علم به قوانین طبیعت است آنچنان که هست ، یعنی یک علم نظری است ، [1] و اختلاف نظر در این علم از قبیل اختلاف نظر در علوم نظری است ، و البته کمتر هم مورد اختلاف خواهد بود ، ولی از لحاظ روابط اعتباری ، علم اقتصاد ، علم به روابط است آنچنان که باید باشد . از نظر دوم است که مسئله عدالت و ظلم و خوب و بد و شایسته و ناشایسته به میان میآید ، و به اصطلاح جنبه اخلاقی دارد . معمولا در کتب ، میان این دو قسمت تفکیک نمیشود و همین جهت منشأ اشتباهات زیادی میگردد . علم اقتصاد به معنی اول ، اصول و مبادئی دارد . هیچیک از قوانین و مقررات علم اقتصاد به معنی دوم ، تأثیری در اول ندارد ، مگر آنگاه که به مرحله عمل و واقعیت عینی بیاید ، زیرا مطلقا امور اعتباری از آن جهت که اعتباری هستند ، در امور عینی و واقعی تأثیر ندارند مگر بعد از آن که به مرحله عمل درآیند .ولی قواعد و قوانین علم اقتصاد نظری در علم اقتصاد عملی مؤثر است . در کتاب " اصول علم اقتصاد " نوشین ص 5 میگوید : [1] از این نظر نیز دو جنبه دارد ، از یک جنبه ، یک علم ساده توصیفی است که فقط روابط علی و معلولی را توضیح میدهد ، و از جنبه دیگر ، فن است که پیشنهادکننده ، است که بهترین روش اقتصادی از نظر خود ثروت ( نه از نظر اخلاق و حقوق و عدالت ) چیست . اختلاف مکاتب سوداگران و فیزیوکراتها و مردان مکتب کلاسیک از این نظر است . اما اختلاف نظر سرمایه داری و سوسیالیسم بیشتر از جنبه اخلاق و عدالت است . مسئله رقابت که آیا خوب است یابد ، از جنبه فنی اقتصاد است . |
|